Dinsdag 3 oktober 2017 (iCal)


Voedsel en Voeding: zin en onzin

Tiny van Boekel
Universiteit Wageningen, Leerstoelgroep Food Quality & Design

 

Voedsel is letterlijk van levensbelang. De mens is vanaf het prille begin als jager/verzamelaar bezig geweest om zijn voedsel veilig te stellen. De eerste grote omwenteling kwam met het ontstaan van landbouw en veeteelt zo’n 10.000 jaar geleden. Daarbij werden zaken als taakverdeling qua ambachten en stedenvorming mogelijk. Zo’n 150 jaar geleden kwam de industrialisatie van landbouw en daarmee gepaard gaande die van de voedselverwerking op gang. In onze tijd zijn landbouw en voedselverwerking sterk verwetenschappelijkt.

 

Al deze ontwikkelingen hebben er toe geleid dat we op dit moment (in de Westerse wereld althans) een overvloed aan voedsel hebben. Dit heeft grote consequenties voor onze voeding. Het is in dit verband belangrijk voedsel en voeding te onderscheiden: met voedsel bedoelen we de producten en met voeding het totaal aan producten dat we dagelijks tot ons nemen. De voedingstoestand wordt bepaald door dit totaal aan voedselproducten. Je kunt dus niet spreken van gezond of ongezond voedsel, wel van gezonde of ongezonde voeding. De industrialisatie van landbouw en voedselverwerking heeft tot een enorme vergroting van het aanbod geleid, en daarmee ook tot een verandering van de voedingstoestand, in gunstige maar ook in ongunstige zin. Daarnaast heeft de industrialisatie van voedselverwerking geleid tot sterke vervreemding van de consument van zijn voedsel.

 

Als gevolg daarvan is er grote verwarring over de kwaliteit van ons voedsel, bijvoorbeeld over e-nummers, die notabene zijn ingevoerd ter informatie van de consument.

 

Deze verwarring wordt aangewakkerd door zelf benoemde goeroes die - niet gehinderd door enige kennis van zaken - allerlei onzin de wereld in slingeren. Het tragische is dat de gemiddelde consument geneigd is dat te geloven.

 

In de lezing wordt ingegaan op de wijze waarop de huidige voedselvoorziening tot stand is gekomen, wat dat ons gebracht heeft in positieve en in negatieve zin, de ontstane verwarring bij consumenten en op de vraag hoe we als wetenschappers hier mee om zouden kunnen gaan.





Tiny van Boekel heeft na zijn studie en promotie bij de Landbouwhogeschool in de Levensmiddelentechnologie, twee jaar gewerkt bij de Keuringsdienst van Waren. In 1982 keerde hij terug naar Universiteit Wageningen, waar hij een carrière volgde van universitair docent via universitair hoofddocent naar hoogleraar in Levensmiddelentechnologie.

 

Van 2001-2012 was hij hoofd van de leerstoelgroep Productontwerpen en Kwaliteitskunde. Hij leidde onderzoek- en onderwijsactiviteiten over de wijze waarop voedselkwaliteit gerealiseerd kan worden, vanuit consumentenperspectief en vanuit technologisch perspectief.

 

Tiny van Boekel was van 2006 tot 2010 wetenschappelijk directeur van de onderzoekschool VLAG (Voeding, Levensmiddelentechnologie, Agrobiotechnologie en Gezondheid). Van 2012 tot 2017 was hij Dean of Education en Directeur van het Onderwijsinstituut van Universiteit Wageningen.



Email: tiny.vanboekel@wur.nl

 

Download het verslag (pdf)