Dinsdag 5 februari 2019 (iCal)


Energietransitie: techniek, wetenschap, politieke wil en moraliteit


Gert-Jan Kramer
Universiteit Utrecht, Copernicus Instituut voor Duurzame Ontwikkeling

 

In mijn lezing beschouw ik de Energietransitie als een technisch transformatieproces dat in de jaren '70 van de vorige eeuw begon, en, om de doelstellingen van 'Parijs' te halen, even na het midden van deze eeuw voltooid moet zijn. We zijn dus halverwege; halverwege in de tijd, maar nog lang niet halverwege de transformatie.

 

Ik zal betogen dat de technologieën die nodig zijn voor een duurzaam energiesysteem voor een belangrijk deel aanwezig zijn (zonne - en windenergie), en dat waar dat nog niet het geval is (duurzame brandstoffen) er door de te verwachten technische vooruitgang goede vooruitzichten zijn om de transitie mogelijk te maken. Een brede reeks systeemstudies laat dit zien.

 

Voor zover 'Parijs'onhaalbaar lijkt, heeft dit geen technische reden, zelfs geen techno-economische (de transitie is 'betaalbaar'). Het is eerder een combinatie van politieke onwil om een Schumpeteriaans proces van 'creatieve destructie' te instigeren, en het onvermogen van de moderne mens om de 'grenzen aan de groei' te aanvaarden.

 

Hoewel mijn expertise technisch is en het grootste deel van mijn lezing ook daarover zal gaan, wil ik deze laatste aspecten ook bespreken omdat zij wezenlijk zijn voor het begrip van de transitie: van wat wel gebeurt, en van wat (nog) niet gebeurt.


 



Gert Jan Kramer (1961) studeerde natuurkunde in Leiden waar hij in 1988 promoveerde.

 

Van 1988 tot 2016 werkte hij op het Amsterdamse technologiecentrum van Shell (thans STCA). Achtereenvolgens werkte hij op het gebied katalyse van olieconversie-processen, reactor engineering en gasprocestechnologie. Vanaf 2000 verschoof zijn aandacht naar alternatieve brandstoffen en technologie assessment van hernieuwbare energie. Van 2010 to 2016 was hij Manager Energy Futures en verantwoordelijk voor technologie assessment van alternatieve energie voor de Shell groep.

 

Naast zijn werk bij Shell was Gert Jan Kramer vanaf 1998 tot 2010 deeltijdhoogleraar aan de Technische Universiteit Eindhoven en van 2010 tot 2016 aan het Centrum voor Milieukunde van de Universiteit Leiden.

 

Sinds mei 2016 is hij hoogleraar Duurzame Energievoorziening aan het Copernicus Instituut voor Duurzame Ontwikkeling aan de Universiteit Utrecht. Sinds 1 januari 2018 is hij hoofd van de Energy & Resources groep binnen dit instituut.

 

Gert Jan Kramer is editor van het (gratis) e-book The Colours of Energy - essays on the future of energy in society (www.shell.com/colours). De tekst van zijn oratie De Ontdekking van de Toekomst (8 september 2017) staat ook hier.



Email: g.j.kramer@uu.nl